CIARLEGLIO, prof. Antonio

A FATTURA

Copione teatrale

INNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGUINNAGU

 

         

PRESENTAZIONE
Raramente avviene tal iattura
Che alcuno ti rilasci la fattura.
La chiedi gentilmente al carrozziere,
talvolta te la porta il cameriere!
Meglio non cercarla allo specialista
che l’onorario t’aumenta a vista!
Dalle tasse la voglio defalcare,
perciò me la dovete rilasciare!
Sentite! Per non scontentar nessuno,
lei paga quattro e io…Marco…uno!
L'intero non possiamo fatturare,
dall’esercizio non possiam cessare!
Ma … stiamo equivocando!...un momento!!
Ma questo non è proprio l'argomento!
Che la fattura che subì Pasquale
Non fa parte del codice fiscale!
Ma dell’opera di magia e incantamenti,
che strega i mariti incontinenti
In cerca di piacevole avventura,
si beccano, solenne, una fattura!
Sentirete narrar di Fauciònä,
che incantesimava ogni persona.
Nelle sue grinfie capitò Pasquale,
che uscì di senno e stette proprio male!
Nessuna donna ricorre più agli incanti,
per sottomettere mariti e amanti!
Nessuna donna usa oggi la fattura
O il maleficio dëuna rea mistura!
Basta un corpo snello, bene tornito,
appena infilato in un vestito,
chè sue forme procaci e prepotenti
sanno legare i cuori e pur le menti!
Aggiungete un sorrisetto studiato
E l’uomo viene subito stregato!
Tutto è un gioco della seduzione,
senza niuna di nuocere intenzione.
Non so se l’uomo possa altrettanto,
anche se di conquiste me ne vanto!
C’è stato Casanova, in verità,
ma…quel che fece è la realtà?
Oggi bandir vogliamo l’austerità
E fuggire un poco dalla serietà
E con misura e disinvoltura
Vi presentiamo il dramma: “la fattura”!!!
Né strega, né janara, nessun mago,
voglia stasera toglierci lo svago.
Si tratta d’una storia non certo rara,
resa nella parlata cusanara.
 
 
PRESENTATORE DEL DUETTO
Io non sono un ruffiano,
ma porterò per mano
Pasquale, giovane avvenente,
Carolina bella e attraente,
Di Carnevale il ballo fu occasione,
di lor focosa dichiarazione.
Seguirete, espression per espressione
di Cupido la progressiva azione.
Dapprima Carolina è esitante,
chè Pasquale non è rassicurante.
Ma l’amore poi divien cocente,
mentre si balla stretti fortemente.
Grande fu sempre l’amore di Pasquale!
Ma successe un fatto eccezionale!
Di ciò nella commedia si dirà,
ora al duetto, attento ognun di voi starà.
 
 
LA CHIAMATA
Entrate in scena, giovani belli
(i due chiamati entrano tenendosi per mano)
Non vi toccate! Le mani sempre giù!
Parole, parole, parole e niente più.
   
   
DUETTO D’AMORE
PASQUALE:    Ah, finalmente! Të pòzz acchiappà: è Carnuwalë, cu mmé a bballà!
CAROLINA:     No…pëcché si ò sapë mamma e tatà, sai che vërtëglina m’attuccarrà!
PASQUALE:    Accussì antikë su patëtë e mammëtä ca t’hanna fa addëvëntà nu baccalà!
CAROLINA:     Mó jiss pènzënë ca tu më wó sfótt, e ca ò spusarëtë nën të në fótt!
PASQUALE:    Ma i nën pòzz jì adduwéglië si t’aggë vist suglië pë gl’Urticéglië!
CAROLINA:     eh nò! Tu m’à fatt a sërënatä…! E ji nnë m’aggë subbëtë affacciatä!
PASQUALE:    Caruglì, dimméllë cu allëgrijä: ca tu më ténë tròpp nsimpatijä!
CAROLINA:     Mò, jì ancora nnë vavë a mmattija, si nën t’apprësént prima a casa mia!
PASQUALE:     T’ò prummétt… ma mò jamë a bballà, è Carnuwalë e t’aggia fa zumpà!
CAROLINA:     E si zà Cuncetta ò dicë a tatà? Nn’à vidë kë tëmènt sugliamènt ccà?
PASQUALE:     Azz! Mó më faijë spacënzijà! Mó cu zà Cuncèttä më métt a bballà!
CAROLINA:     Jamë… ma nën t’astrégnë, nën t’azzëccà, k’accussì, më métt scórnë d’abballà!
PASQUALE:     Ji, féss, cumë faccë a tt’assaggià, si mankë në pòkë më pòzz azzëccà?
CAROLINA:     E pëcché tu m’à prima pruwà? Su na pizza? M’à assaggià?
PASQUALE:     Ma si nnë vevë cumë t’arrësént a casä tówa ji maijë m’apprësènt!
                            Na jatta móscia nnë mmà wòglië piglià!
                            Wòglië na fémmënä che m’adda nfucà!
CAROLINA:     Quanta chiacchjërë kë m’accunt!... Jamë a bballà! Ma i bwallë è lént, nn’ì saccë fa!
PASQUALE:     Cumë si llèggiä wuagliò, famm azzëccà! Ma kë succèdë? I bwallë svélt së fà!
CAROLINA:     Ma mó të staijë mënènn cumë a nu zurr!
PASQUALE:     Nn’è colpa mijä, ma d’ì tamurr! Më sènt nu fucórë dént a panzä!
CAROLINA:     Kë só stë paròlë! Ténë crijanzä! Uh, Madònnä, a gliucë së n’è ghiutä! E mó i bwallë sicurë è fënutë!
PASQUALE:     Primä che gliucë a cannélä, Caruglì, azzékkëtë! Vasëmë! Famm suffrì!
CAROLINA:     Ó sai ca më piacë! Wòglië suffrì, spëràmë k’à gliucë tricass a mënì! 
                            K’à cannélä nën pòzza chiù turnà, Madònna mia,falla zëffunnà!
                            Pascà, ó sént ca të wòglië bbènë! Apprësèntëtë a casä mijä! Nnë më dà pénä!
PASQUALE:     Pë quant’è vèrë San Pascalë! Dimanë m’aggë bbónë e apprësëntatë, mó k’ì fukórë tówë aggë pruwatë!
CAROLINA:     Uh Pascà! A cannélä l’ann appicciatë, lassëmë sta luntanä, cchiù allascatë, sënnò dikënë: bella svërgugnatë!
PASQUALE:     Sinë ambrèssë, ambrèssë, m’aggia apprësëntà, ma ciann piacérë mammëtä e patëtë?
CAROLINA:     Tatë dicë ca jì su na cambialë, e chi më së sposä nnë va mmalamènt! I currétë i tenghë prëparatë.
PASQUALE:     E pur’ì su prónt e sistimatë! Caruglì, nën putémë rësistë cchiù.
                            Cumë passa a quarajesëmä, si tu wó, cë spusamë subbëtë e nën suffrimë cchiù!
CAROLINA:     Ma si jì nën tënja niènt, tu më të spusavë avèramènt?
PASQUALE:     Caruglì, i tènghë a terra, nën só pëzzènt, perciò më të spósë e nnë wòglië niènt.
   
   
SCENOGRAFIA:  una stanza rustica; un camino spento in fondo; un banco di fornelli in muratura, pertiche vuote; 
                                 una tavola, qualche sedia.
CONTADINO
 
 
             SCENA I
                                        Pasquale si risveglia traballando, chè gli gira la testa; fa tutte le mosse buffe di chi è preso da vertigini.
PASQUALE:     Maruménë, e che sarrà?! Wó vëdé kë chélla janarä m’à fatt a fatturä! 
                                         Cumë më gira i cwapë…më parë o stà ncòpp i quavagliuccë d’ó giòsctrë che mënijvënë nSant’Antònijë.
SI SIEDE COMPRIMENDOSI LO STOMACO.
                    I stòmmëkëë! Sént, sé! Parë nu cwaudarë ca mu sbóll!
FA SUCCESSIVI RUTTI.
             Zitt! Zitt! cà mó më pass! Pòzza jëttà u sangwë… sarrà statë chella sstraqquigliä kë m’à fatt vévë ajjérë sérë!
             Mò më vavë arricurdènn! M’à tiratë a wurécchia e m’à smërdijatë: “Muscëllónë! Sfaticatë! Tèkkëtë panë e vinë!... 
             E cumë së dicë? Panë e vinë ntòstä gl’astilë”!
                    I m’aggia assëttatë e aggia vippëtë e mangiatë.
             Ma pò m’aggë sëntutë subbtë scadut, cumë si m’avéssënë schianatë cu i laknaturë!
RIAVENDOSI DALLO STORDIMENTO E GIRANDO GLI OCCHI INTORNO.
                   Ma Caruglina addù sctà?
                   E i wagliunë?
                   M’arrann schiupatë nfaccë ajérë sérë e së n’anna_jutë!
AFFLITTO, QUASI PIANGENDO.
                                Hann raggiónë… hann raggiónë, pëcché jì sónghë nu pórk!
                                Ma… k’aggia fà!
SI ALZA, SI AGGIUSTA LA TESTA COME PER NON FARLA GIRARE.
                                Ah… Minumalë; parë k’è fënutë ó girà!
                                K’aggia fà …nën è colpa mijä!
MUOVENDOSI E DECLAMANDO.
                                Caruglinä…muglièra mija…!
                                Ócchijë nirë…!
                                Wóccä azzëccósë!
                                Carn ó vigliutë!
                                Tréccë ó sétä nérä!
                                Caruglina!... quantu bbènë t’aggë wulutë… E mó… e mó?
                         Quann aggë trasutë a prima wòta ëntà casë ó Fauciònä…. Kélla m’avéja chiamatë pë më fà nzërtà ddójë piant ó pérë!
                                Invécë… M’à nsërtat jéss a mmé.
                                Më facètt assëttà… Më dètt u cafè…!
                                Madonna che magazzinë më mpustavë nfaccia!
                                E cumë abballavënë ogni wòtë che ciatavë!
                                Më facètt pur nu surrisë!
                                Che surrisë! M’ì sëntétt o scénn p’ó rinë abbascë!
                                Nu lamp e… Caruglina më murètt ntì còrë.
 SDEGNATO
                                Fauciònä… fust tu a padróna mija… pë còpp e pë sótt!
                                Stréja! Janarä! M’arraddutt ca nën sèrëvë cchiù!
                                M’à sprëmutë cumë a nu glimónë!
                                E mó?
                                Sprémë…sprémë, sprémë cumë cazz wó tu:
                                e nën cë jèscë niènt cchiù!
 SCALDANDOSI SEMPRE DI PIU’
                                Mó chést è a vëndétta mija, Fauciò!
                         Puzz’jttà u sangwë; më pó sprèmë cumë wò tu…nën cë jèscë niènt cchiù!
                         A straqquigliä kë m’à fatt vévë ajjér séra nën m’à fatt éffètt…m’à sugliamènt mbrijacatë!
SI AGGIUSTA LA SEDIA E SI SIEDE.
                               Minumalë k’à stanzija nnë gira cchiù!
CAROLINA E PASQUALE.
CAROLINA RIENTRA DALLA CHIESA CON CORONA E LIBRO IN MANO.
   
 CAROLINA:  T’à scëtatë pëllëtrónë ca nëzì jawtë!
                 Mittaténn scórn! Wardtë quant si brutt!
                 Më parë a mòrt ncòpp a castëllanë!
PASQUALE:       Caruglì, nnë stóngh bbón! Tènghë a frèvë!
CAROLINA:       Chiacchjërë e tabbacchèrë ó légn i mónt nën ó mpégn.
                 M’à crëpatë ncórp tu e ssà frèvë!
                 Ah! Fuss’alménë a frèvë o vintëann fa, quann sivë tu ca suffrivë pë nu wasë mévë e nnò cumë a mmó,
                 ca sóngh jì ca patisck a vëdérëtë cumë a nu jittatë ncòpp a ssà sèggia, sènz ca pòzz sapè pëcché!
                 Cumë t’arraddutt ajjérëséra, t’àrrëtiratë cumë a na piròkkëla!
                 Sapivë dicë sugliamènt: Caruglì, tèngh a frèvë!
                 A frèvë…! T’à faccë passà o a bbòtt o a taccaratë! (lo batte)
PASQUALE:       (difendendosi e piagnucolando supplice) Caruglì, è l’utëma wòta!
                 Nën ó faccë cchiù! Të cérk përdònë. (s’inginocchia)
                 Carolina përdònë, ancora përdònë, ancora na wòta përdònë! 
CAROLINA:       Svërgugnatë! Nën fatikë cchiù! Të jauz quann u sólë stà gia jautë! T’arrëtirë cu a stella ó matutinë! 
PASQUALE:       I kë bèlla còsä kë glià cërcatë a SantëAntònijë! Sì pròprijë sènza còrë! Të faccë sckifë, èvèrë!? 
                             Ma t’avéssa fà cchiù cumpassiónë! Nu bbégliu jórn ó cërëvèll mèjë së n’ann jutë! E nën saccë mank’ì cómë!
CAROLINA:      Ah, povera me!
               Më n’accurgétt chigliu jórnë ca të në jivë ndranganijènn pë dént o tèrrë e murètt chigliu bbéglië purcaréglië.
               E…tu… cumë si nièntë fuss statë më dicist…Caruglì a i porchë glià pigliatë i tókk sótt a cèrquë.
               E fu proprijë accussì (timido).
CAROLINA:     (inviperita) Brutt Mamòzzijë!
               Mucëtónë, i muaritë ó Cuncètt còssa tòrta, k’è nu bbónòmë, muscë muscë m’arraccuntatë.
PASQUALE:     Kë të dicètt Mucëtónë? Nën së putéja fa i fatti sójë?
CAROLINA:     E nò…facètt bbónë! Më në facètt fa chiant chigliu jórn!
              Ah! Chigliu purcaréglië! Cumë jèra bigliglië!
              Tu, n’faccë a jiss, bonanimë, fajë suglië sckifë!
              Jiss të parlavë cu chigliu mussiglië tunn; më mënija appréss cumë a nu cacciunéglië!
              Cèrt wòtë, jèrä accussì puglitë, ca më mënija i wuglivë o vasarëglië pròprijë mpóntë a chigliu mussiglië!
              Nu mussiglië ca adduravë, nò cumë a tté che puzz o sstraqquiglië!
              Kë dulór fu pë mmé fracëtó; jì stéjë murènn ó crèpacòrë! 
              E i wuagliunë më wulevën scdòglië: më dicévënë “mà ntë ‘ncazzà, che cë wuó fa, cë n’accattamë n’atë!
PASQUALE:    Statt a vëdé ca pë póchë n’amma fa mannà i bwuanimènt!
              Pëcché ntë mënérnë a dà o cundëglianzë?
              Pëcché nën cë purtérnë i cunzólë?
              Anzë o sajë kë të dikë: faglië dicë pur cakk messa!
              Si mòrë n’animalë, Caruglì…è na cosa naturalë!
CAROLINA:   (esasperata): Ma nën fu na cosa naturalë, fust tu che gl’accidist!
PASQUALE:   (fingendosi sorpreso): Fujë jì?
CAROLINA:   E si, fustë tu cumë m’arracuntavë Mucëtónë!
             Ma jì më l’aggë tënutë dént i còrë pë nnò fa capì a ggènt e a i wuagliunë kë ntà a casa tënéja nu muattònë, n’animalë cumë a tté!
PASQUALE:   E kë t’arraccuntatë Mucëtónë?
CAROLINA:   Mucëtónë m’à ditt, pë firë e pë ségnë:
             Caruglì, i pórk pascéja quiètë quiètë sótt a cèrquë quann è arrivatë Pascalë, ha pigliatë i muartéglië e glià mazzucchijatë bbónë e mèglië e méntr dagliéjë agliuccavë:
           “Mannèggë santu niènt!
             Aggia dëventatë talë e qualë a tté!
             Pë stu fókë kë tènghë ncórp!
             Pò i pórk së mpauravë e fujètt dént a cchiésa, è vèrë?
PASQUALE:   (con vergogna): È vèrë…
CAROLINA:   E tu gl’aspëttast fòrë, i mëttist cu i cuapë mmézë o còss e jastumast: t’aggia strujë, a ccumë stónghë ndiàwratë! E pò… e pò i purtast sótt a cérqua. È vèrë?
Brutt svërgugnatë.
PASQUALE:   Caruglì è vèrë… nën o sacc mank jì kë më pigliavë.
CAROLINA:   E mó…mangëtë stà vëntresckë…stu capëcóglië… stë suprisciatë, sta sausicchia…stu vaccularë…sta nnòglia!
PASQUALE:   M’ó mèrdë! Sta casë më parë a casë o Sant’Anna; o pèrtëchë sù vacant! Addù stann cchiù chéll pèrtëchë chiénë o sausicchjë?
CAROLINA:    A jttà a cita! A jttà u vëlén! Ogg ch’è Carnuwalë mangëtë stà sagnë!
             Më dispiacë p’ì wuagliunë! Ma tu a stà dijunë!
PASQUALE:   E mén Caruglì…! Alménë dujè maccarunë stufatë!
CAROLINA:   Nò..! Jì e i wuagliunë facemë Carnuwalë cu sòrma…cu a sagna…cu i cruapitt cu gl’ówë e ó nnòkk! Tu jètt u sangwe lòkë!
            (uscendo) Animalónë! Spurcacciónë...! scrijanzatë… Mattónë…
SCENA III
PASQUALE:  M’ó mèrd!…ma che sónghë ji?
                  Fauciò si na stréja! M’à fatt a fatturë! M’à rutt i fuirë o rinë!
                  (in ginocchio)
                             San Giacchinë mie, cumë tu t’alluntanastë da Sant’Anna, accussì aggia fatt jì cu Caruglinë. Ma tu…. 
                                Turnast e fust nu bbónë maritë! Invécë jì… pë Caruglinë…su nu cippònë o fikë nfracitatë kë nn’è bbónë mank p’ì fókë!
                  Ah! Si putess affukà a Fauciònä, cu stë manë!
                  Ma…a forzë chi m’à dà! A forzë nën cë sta cchiù!
                  A cuscénzija gliórcia chë tènghë m’ó dicë!                                                                        
                                I còrë së métt a vatt cumë a nu tamurr! Më s’arrawuòglia tutta a zà Maria!!!
                                Aggia córr, ggènt ggènt! Jì aggia córr! Fauciònä më tirë stizzatë;Më sckiupë nfaccia! 
                                Më piglië a scapëzzatunë, më jètt a faccia: Nën si bbónë chhiù! Ma të tènghë attaccatë a wunnèlla mija! Si pë me tu si nu straccë….     
                                Pë Caruglinë a jèss na mappinë!
                   (accasciato)
                   E jì…zitt, senza ciatë, më piglië a sstraqquiglië kë më dà!
                                I cuapë më girë… Nën pòzz durmì! A còss më tirë…kë bó Caruglì!?
SCENA IV
PIETRO:        (bussando) Pascà! Cómpa Pascà!
PASQUALE:  Chi è?
PIETRO:         Su cumpa Pétr!...che Madònna…nën cunuscë manka wócë cchiù!
PASQUALE:  Trasë, cumpà!
PIETRO:         M’aggë truwatë a passà e aggë ditt:“Wuòglië vëdè si cómpa Pascalë më wuò mënì dimanë a ajutarëmë a attaccà dójë vitë!
PASQUALE:   Carë cumparë, che wó da mé! Nën o vidë cumë stónghë arraddutt? Aggia dëvënëtatë nu pilènt.
PIETRO:          A vërità më fajë mbrëssiónë! Cumpà addù è gghiutë tutta chélla fòrza tówa? Ténë na cèrë, më parë nu cëròcënë! 
                          Chi të s’è sucatë! Pë bbócca d’à ggènt aggë sëntutë o dicë ca vajë sèmp cu na fémmëna.
PASQUALE:   Cumpà ma aviss mënutë pë sapè i fattaccë méje?
PIETRO:         Noo! A mmé nnë më në npòrt! Però, pù bbènë ca të wuòglië, t’aggia dicë ca Fauciònä nën cë lassa a nisciun!
PASQUALE:   E cumë fruffëcéja chist!
PIETRO:         Chélla nën tènë tantë, a ttè të tènë suglië pë të sfótt. Ah ah ah!
PASQUALE:   E pur tu ha raggiónë, ma k’aggia fa! Su curnutë e mazzijatë! Ciaggia acchiappatë e nnë më në saccë scì.
                          M’à fatt vëdé a gliunë ndì puzz!
PIETRO:        (rivolto al pubblico) I cucuzzéglië s’adda còcë cu l’acqua sówa stéss! (poi rivolto a Pasquale) Cumpà, pala matassa cumë stajë arruwinatë!
PASQUALE:   Cumpà ntë në abbà, ccà i jabbë còglië, ma a jastémë nò! Cumpà stu wuajë m’è capitatë tra capë e nócë o cóglië!
PIETRO:         Cumpà ma saje che të dikë? Acchiappëlä quann stà sóla, nsèrrëla dént, e faglië na rótta d’òssa!
PASQUALE:   No, no nën su capacë, chélla m’à trasuta dént o cërëvèll, dént o wujèll! Pur quann jì dòrmë, jéssa më métt i pwètë mpétt cumë a na pantasëmä.  
                          Në nnë pòzz cchiù! Më jéss a jittà da mpónt i Puésck!
PIETRO:        (rivolto al pubblico) E si chistë së ménë avaramènt? 
     (Rivolto a Pasquale) Cumpà lassa jì. Oggë è Carnuwalë! Si sapiss ó risatë! 
     A Cusanë, a i fuiglië ó Pètë o cirasë, méntr scija d’à farmacija, gl’anna frabbucatë chigl’occhje a còkëlë cu na còpp ó farinä. 
                                 Jiss s’è miss a agliuccà: mannèggë i puataturk! Ma méntr tënéjë a wuócca apèrt gl’è arrivatë nu cincë móglië nfaccë!
     A Mmaculatë a Trònta po’, gl’ann jauzatë a wunnèll! Gl’è sciutë fòrë nu rucchètt cólór di ròsa! E nnujë tutt a rridë! Ma tu nnë  ridë cumpà? 
     Kë t’aggia dicë pë të sullëvà nu pòkë?
PASQUALE:  (in soliloquio) Statt zitt...! Statt zitt…! I cuapë më girë! Nën pòzz durmì! A còss më tirä!
                         A wurécchia më fisca: “Vénë Pascà!  Vénë Pascà ca t’aggia strasannà!
PIETRO:        (spaventato da questo discorso) Sant’Anna mija famménn fujì! Kë gl’è succésë a cumpa Pascalë? Dicë cosë nznzatë! 
                         Ccà nën è pròprijë còsa bbòna I cumparë s’è arruddutt cumë a nu mamòzzijë! Caruglinë, pòwëra fémmënä, nën sapë niènt… 
                         Ma… sta  mmókk a tutta a ggènt!
PASQUALE:  Cumpà, mank tu më pó ajjutà! Lassëmë stà accussì!
            Carnuwalë faglië tu! O vitë attaccatéllë tu!
            Lassëmë stà!
            A chi t’addummann cumë stà Pascalë, rispunn ca stà cumë a n’animalë, stà nzërratë dént.
PIETRO:         Cumpà, nnë rimanì suglië! Vènë a chéllu mijë! Jamm! Mówëtë!
PASQUALE:  Nò!... ccà aggia sckjattà!
             Aggia scuntà i pëccatë méjë!
PIETRO:         Cumpà, fa cumë wó tu!
            Nën wó mënì e nnë mënì, i nën të prèjë cchiù!
            Ma… aspètt nu mumènt…
            Pròpëtë vicinë a casa mija è mënuta na prufëssuréssä!
PASQUALE:  E che fa? Chi è?...më putessë dà na mëdëcina che më facessë passà i fucórë che më jardë!
           (grattandosi per tutto il corpo) aeh! Cumë më jard!!!
PIETRO:        No, nën të dà nisciuna mëdëcina, però ha salvatë d’à mattija i fuiglië ó Rukkëtégl.
PASQUALE:  E kë tënéja chist’atu disgrazzijatë? kë së sëntija?
PIETRO:        Si të fa piacerë, të dikë che stéja cchiù malarraddutt ó té!
PASQUALE:  E cioè? Së pò sapé?
PIETRO:       Cumpà tu ha perdutë i cuapë pë Fauciònä, e va bbónë, ma jìss, cchiù animalë o te, avéja përdutë i cuapë pë na jènca, kë stéja ntà stalla!
PASQUALE:  Cumpà, tu stammatina më wuò sfótt.
            Fauciònä të fa girà ó cërëvèllë pur a tté, pëcchè tènë chéllë kë tènë.
           (esaltandosi) ah che gliommërë cu chigliu turz mpónt!
PIETRO:         Cumpà annanz a gl’occhjë sójë chélla jènca, tutta janca, i paréja na spósa; s’abbracciavë, s’a vasavë, s’agglisciavë!
            E quann a wulévënë purtà i muacéglië…pë póchë jss nën së facètt’accidë!
PASQUALE:  E sta prufëssuréssa k’ì facètt?
PIETRO:        Cu na chiacchiariatèlla cë luwavë a ncapë e i facètt capì kë gghièra! Kë gghièra!
PASQUALE:  Nu cuazz, ammalatë pèggë ó mé!
PIETRO:        Tu l’à ditt cumpà!
PASQUALE:  Pë nën t’ò fa dicë a tté!
PIETRO:        Mó sta duttòra vènë a villéggià ‘ncampagna e fa visitë, i a cunosck; è mënuta purë a massarija, ca jì su i puarzunalë sówë.
PASQUALE:  Cumpà purtaméccë purë a mmé!
            Si sta prufëssòra ha luwatë na jènca a ‘ncapë a chiglië… sèmp s’è vèrë, a Fauciònä a fa scì d’ò cërëvèll mèjë, e nën a fa ddicë mank Gesù ajjutëmë, 
            kë nën pésa mank nu quart d’à jènca.
PIETRO:        Të cë pòrt…të cë pòrt…
           A Fauciònä, kë nën pésa mank nu quart d’à jènca, a fa trafucà a ntà o cërëvèll mèjë, senza ca nën pò dicë mank: Gesù ajjutëmë!
ATTO II
PERSONAGGI:
DOTTORESSA PSICANALISTA;
ELISA (bambina inserviente)
PASQUALE
PIETRO.
STUDIO DELLA PSICANALISTA- SCENEGGIATURA SEMPLICE (un carrello con la scritta: PSICANALISTA).
LA DOTTORESSA IN CAMICE BIANCO E OCCHIALI; TAVOLO DAVANTI A LEI CON LIBRI E AGENDE. PER TUTTO L’ATTO NON SI ALZERA’: DUE BELLE SEDIE O POLTRONE AI LATI. SUL TAVOLO UN’ABAT’JOUR.
   
 
 PSICANALISTA:  (assorta nelle sue carte) (chiama Elisa)
   
            Elisa, se ci sono clienti, introduci!
   
ELISA:                   Signora? non saccio se li debbo far trasire….
   
PSICANALISTA: Perché mai non lo sai?
   
ELISA:                   Perché songono due strasannati!
   
PSICANALISTA: Ma come parli? Che significa strasannati?
   
ELISA:                   Significa due frantumati! Come aggia spiegare!
   
PSICANALISTA:  Comunque, saranno due pazienti!
   
ELISA:                   Io credo che só due pezzenti!
   
PSICANALISTA: Comunque, saranno due signori che cercano aiuto alla scienza, alla psicanalisi.
   
ELISA:                   Uno lo conosco, si chiama Pascale e la mugliera lo abbotta di mazzate, perché va da Fauciònä.
   
PSICANALISTA:  E l’altro?
   
ELISA:                   M’à detto che lo conoscete voi e che si chiama Pietro, che è il vostro parzonale.
   
PSICANALISTA:  ah! Pietro il mio mezzadro!
   
ELISA:                   Ha ditto: parzonale!
   
PSICANALISTA:  Sì, va bene! Fa entrare!
   
ELISA:                   (affacciandosi alla quinta) (con voce imperiosa)
   
             Trasite!
   
PASQUALE, PORTATO PER MANO DA PIETRO; ELISA NON SI RITIRA.
   
PSICANALISTA:  oh! Pietro! Accomodatevi!
   
             Tu, Elisa devi uscire!
   
ELISA:                   Pëcché, non pozzo ascotare? Tanto lo saccio che chillo (indica Pasquale) ave taccarate dalla mugliera.
   
PASQUALE:         Wuagliò, chi të l’à ‘mparatë a ducazzijóne!
   
PIETRO:                Cumpà chélla è crijatura, k’ì pó fa?
   
ELISA:                   Nun me poti mettere le mani addosso, kë nun songo Fauciònä.
   
PSICANALISTA:  (adirata) ELISA!!!!...ritirati!
   
ELISA:                   E va bene! (minaccia col dito Pasquale); cu te la vedemo fora!
   
PSICANALISTA: ELISA VIA! Che guaio con questa! Pietro ma ragazze più educate, qua, non ce ne stanno?
   
PIETRO:                Duttòra su tutt ncazzósë!
   
PASQUALE:          Duttòra, la crijatura së mërdava nu parë ó papagnë, nfaccia!
   
PSICANALISTA:  Ah! Sì, un tempo il decotto di papaveri si usava come calmante!
   
PIETRO:                Duttora, ma Pascalë dicë ddujë sckiaffunë!
   
PASQUALE:          E sì, pëcché cumë su arradutt jì, pure gl’aucéglië senza pénn më cakënë ncapë!
   
PSICANALISTA:  Voglio sperare che vi siate calmati! Chi devo analizzare! Voi Pietro?
   
PIETRO:                No, duttora, së tratta ó stu disgrazzijatë ó cumpa Pascalë, che nnë wò bbène cchiù a muglièra! Ca jè purë na bèlla fémmëna!
   
PSICANALISTA:  Perciò la moglie lo tratta con la mazza, è vero Pasquale?
   
PASQUALE:          Tutt ó sérë e tutt ó matinë, aggë a cuwërnatë.
   
PSICANALISTA:  Perché la tradite, perché vi siete innamorato di unëaltra più affascinante, più bella, più azzeccosa, (come dicono a Napoli!)
   
PIETRO:                Cumpà a dicë a vërità, cumë si të cunfëssass!
   
PASQUALE:          Duttora, na fémmëna m’à fatt a fattura!
   
PSICANALISTA: (adirata) Lasciamo stare la fattura! Roba da medioevo! Piuttosto ditemi: che vi ha colpito di questa donna?
   
PASQUALE:          Ma kë në saccë!! Më métt scórn!
   
PSICANALISTA:  Su, coraggio! Che vi ha colpito!
   
PASQUALE:          O’ gliòmmërë, ó gliommërë……oh….kë magazzinë tènë Fauciònä! (si eccita)
   
PSICANALISTA:  (incisiva) Non…..ho….capito….niènte!
   
PIETRO:                Scusatë, duttòra, ma cómpa Pascalë nn’è gghjutë a scòlë.
   
             O’ gliommër sóngónò le ménn o le zizze, cumë ó chiamató wujë prufussurë. E i muagazzinë sóngóno tutt e ddójë awwunìtë.
   
PSICANALISTA:  Per norma vostra, noi diciamo il seno, il petto!
   
PASQUALE:          Ditemi quali sono stati i vostri approcci con questa Fauciònä.
   
             Avete speso al suo magazzino, o vi siete accontentato di una veduta panoramica?
   
PASQUALE:          Duttora, nën capisck!
   
PSICANALISTA:  Spiegate voi Pietro, che siete un pò cretino!
   
PIETRO:                La duttòra wuò capì k’à fatt cu Fauciònä.
   
PASQUALE:          Niènt…quasë niènt! Më chiama musciónë!
   
             Më tira ó wurécchje e më scincëléja.
   
PSICANALISTA:  (con meraviglia)
   
             Allora…il vostro rapporto è platonico, è fatto di contemplazione!
   
PASQUALE:          No, no,…i cuanònikë d’à Cungrégaziónë nën cë vènë majë!
   
PSICANALISTA:  Che c’entra il canonico! Io ho detto solo: vi siete contentato solo a guardarla?
   
PIETRO:                P’à vërità, mank’ì avéja capitë!
   
PASQUALE:         Pëccajë na wòta sóla. Pò cu a mistura kë më facètt vévë, m’arraddutt nu staccë. E jì córr addù stà jéssa suglië p’a wuardà e jéssa më dicë:
   
             Vénë ccà musciónë, e m’allònga nu spëttërónë!
   
             Diumijë, (si afferra la testa) stu cuapë sta dëvëntènn nu cugliummëglië.
   
PIETRO:                (gli palpa la testa) E’vèrë cumpà! Ma ccà è ancora tòsta!
   
PSICANALISTA:  Basta…ho capito…non si tratta dëattrazione carnale, ma di mammismo insoddisfatto… si tratta di un caso di  FAUCIONITE acuta, cioè d’invaghimento faucionesco;
   
PASQUALE:          E chi vévë…na jènca? Cumë a chéllaa k’vétë tiratë a ntì cuapë d’ì fuiglië Rukkëtéglië!?
   
PSICANALISTA:  Rispondete solo alle mie domande: -vostra madre vi ha allattato…al petto?
   
PASQUALE:          No, duttòra, méntr jì sucavë, papà wuléja sparà a mamma, pëcché gl’avévënë ditt ca jéssa zërglijava con nu mònëchë!
   
PIETRO:                Duttòra, chésta è statë sèmp a wócë!
   
PSICANALISTA:  E che successe?
   
PASQUALE:          Succëdètt kë papà l’acchiappavë ‘ncann e aggliuccavë: - “Stajë allattènn i munachéglië, purcëllazza!  
   
                                 E m’ann raccuntatë  k’à a mmé më wuléja mënà dént i cèss. Mamma avètt n’attrassë, cioè nën tënéja cchiù latt e jì a sprèmë!!! A sprèmë!!! Macché, jèrënë ddójë papósce! Ddójë papósce!
   
PSICANALISTA: Ho capito: paura di perdere la mamma, non amato dal padre, credeva; ma soprattutto non avete avuto il latte da mammina e perciò il 
   trauma, lo stress, la frustrazione, il transfertë!
   
             E perciò Fauciònä vi lega, perché in lei vedete la mamma!
   
PIETRO:                Giusto, pëcché anche la mamma suffriva d’ogna ‘ncarnatë!
   
PASQUALE:          Cumpa Pé, ma pëcché mammëta nën s’à facéja cu i carbinérë?
   
PIETRO:                Ma nò cu i mònëkë! Wó métt?
   
PSICANALISTA:  Calma, procediamo! Ora a voi succede che tutte le donne che vedete, belle petturate, diventano vostra madre. 
   
                                 C'è in voi il desiderio di dimenticare quelle paposce e vorreste cominciare da capo,… essere bambino e succhiare il latte materno!
   
PASQUALE:          Më vëvéjë u latt ó ciuccia, dikënë c’à fémmënë e a ciuccia su a stessa cosa.
   
PSICANALISTA:  Questo è un elemento nuovo: il latte dëasina vi ha fatto infessire maggiormente, conferendovi quel grado di bestialità,  che dobbiamo rimuovere.
   
             Perciò, col pensiero e coi comportamenti dovete cominciare da capo, dovete comPIETROre una regressione, dovete diventare bambino!
   
PIETRO:                La duttòra dicë c’à a vita tówa è statë na vita ó mmèrda; perciò a abbijà d’accapë, a rimbambì!
   
PASQUALE:         (adirato) aggë capitë ca më wulétë sfótt tutt’e ddujë! Su ggià rimbambitë!
   
PSICANALISTA: (disperata) Come devo farvi capire. Sete due cretini! PASQUALE! Dovete ritrovare in voi la mamma che allatta, solo così Fauciònä sarà scacciata!
   
      State a sentire: la sera, anziché attaccarvi al bottiglione o alla bottiglia di vino, attaccatevi a una bottiglia di latte con un  bibérò grosso! grosso! grosso!
   
PIETRO:                Cumpà i buibbarò, cumë a na crijatura. Ma róss! róss! róss! cumë a na ménna.
   
PSICANALISTA:  E poi succhiate e la mamma nascerà in voi e Fauciònä scomparirà. Poi sentirete il desiderio di essere cullato!
   
PIETRO:                Cumpà, pë cónnëla…pó usà a facciatóra, purë si jéscë cu ò còss a fòrë!
   
PASQUALE:          E chi më cunnëléija, vénë tu?
   
PIETRO:                Cumpà tu ténë i figlië, a figlia.
   
PASQUALE:          E si muglièrma më chjavë na mazzuccatë cu i puisaturë du salë?
   
             No, duttòra, Fauciònä nnë scumparë, pëcché cakk wòta ammë pazzijatë a mamma e figlië!
   
PSICANALISTA:  Allora dobbiamo fare un’altra induzione/pensate a Fauciònä ridotta in polvere! Pensate a Fauciònä appesa a un albero; 
   
                                 pensate a Fauciònä nell’inferno!....
   
PASQUALE:         Ntà l’infèrn cë stonghë jì, atë ca Fauciònä!
   
             Duttòra, i nën pòzz fa atë mattijë cumë dicétë wujë: i buibbarò, a connëla….
   
PIETRO:                A pappamollë, i cuntë, a bëfana, a campana, i pazzijaréglië, insomma tutt còsë pë rimbambì!
   
PASQUALE:          Cumpà, cumë sai sfótt! Kë divértimènt è statë pë tté oggë! Duttòra, jì më crëdéjë ca a Fauciònä m’à luwavatë a ntó  cërëvèll cu ddójë paròlë, cumë avétë luwata a jènca a ncapë i fuiglië ò Rucchëtéglië!
   
PSICANALISTA:  Quello fu un caso più semplice e poi seguì un lunga terapia, più di trenta sedute e seguì il mio indirizzo. Solo Gesù fa miracoli!...io sono donna di scienza! Ora, mi sono stancata, mi pagherete lëonorario e ve ne andrete!
   
PASQUALE:          Addù aggia i? Cu i vëtrinarijë?
   
PIETRO:                Ha ditto…o-no-rario, cioè a pajà!
   
PSICANALISTA:  Un pò di pazienza, ora vi scrivo la diagnosi e vi faccio la fattura…
   
PASQUALE:          (salta) Kë dicë! Nata fattura!!! No! No! No!
   
PSICANALISTA:  Ma no, la ricevuta.
   
             Silenzio! Se no sbaglio la diagnosi.
   
             Dunque…vediamo un po’ il numero che devo mettere! Ah! Ricordo : 22!
   
             Allora ve la scrivo e ve la leggo:
   
CASO GRAVE DI FAUCIONITE CON DEGRADAZIONE PSICHICA. IL PAZIENTE NON ACCETTA LA TERAPIA DELLA REGRESSIONE, CIOE’ DEL RIMBAMBIMENTO.
   
ESITO DELLE ANALISI: SOGGETTO IRRECUPERABILE.
   
SI CONSIGLIA INTERNAMENTO IN CLINICA PSICHIATRICA.
   
PIETRO:                Ca sarrija, cumpà, i muanicommijë!
   
FATTURA A TERGO:  L. 100.00
   
PASQUALE:          Dòpp tutt stë bèll còsë k’avétë scritt, më…në vavë e nën pavë!
   
             (esce scappando) (PIETRO lo segue).
   
PSICANALISTA:   Dio mio è la fine della psicanalisi! Solo chi ha i soldi viene da me, per cento sedute! Cento sedute!
   
              Elisa! Chi altro cëè?
   
ELISA (entra):       C’è un signoro che vole esse librato da Fauciònä.
   
PSICANALISTA:  No, no, Fauciònä no! E che è un virus, una peste!
   
             No, no, Elisa, mandatela via e dite che la dottoressa, in questa contrada, ha chiuso bottega.
   
ELISA:                    E iò addò debbo andare?
   
PSICANALISTA:  E già, hai ragione!
 
 
 
 
ATTO III
 
   
SCENA I
   
PERSONAGGI: CAROLINA E IL FIGLIO PEPPINO
   
   
PEPPINO FA IL SOLITARIO CON LE CARTE.
   
CAROLINA:      Pëpp né! Sì vistë addò ha iutë chiglë animal o patët!
   
PEPPINO:         Ohi mà…cumë s’è ghiauzatë, mbriachë, cumë a sèmp….è sciutë.
   
CAROLINA:      E già cumë a sèmp! I kë talórnë m’attòcca suppurtà!
   
PEPPINO:         Gl’aggë tacchijatë! Gl’aggë jutë appréss…
   
CAROLINA:      Cumë a ditt: “gl’aggë taccarijatë?!
   
PEPPINO:         Ma….tu ti chiamë Caruglina…ma certë wòtë tenë a capa ó caglina!
   
CAROLINA:      Scustumatónë…. A vërità…nn’à pigliatë pròp ijë ó mé!
   
PEPPINO:         Ma cumë t’aggia parlà? Aggë ditt gl’aggë tacchijatë…nò taccarijatë!
   
CAROLINA:      E kë signifikë?
   
PEPPINO:         Signifikë: gl’aggë pustijatë, cioè gl’aggë jutë appréss, zitt zitt, rènz rènz, sènza farëmë vëdè.
   
CAROLINA:      E l’à vist addù è gghiutë?
   
PEPPINO:         M’aggë annascusë addrètë a nu pétë o
   
               ó lignamë e aggë vist ca papà s’è ficcatë ntà chiesa!
   
               Aggë trasutë e, quatt quatt, m’aggë ficcatë dént a nu cunfëssiuninë.
   
CAROLINA:      O sajë k’accussì së piglia a scumunica!
   
PEPPINO:         Pëcché?
   
CAROLINA:      Mittë kë mënija na signurina a cunfëssarësë, tu che si prèwtë?
   
PEPPINO:         Mà, mò më fai përdì i fuirë! Nën saccë cchiù addù stónghë!
   
CAROLINA:      Patëtë k’à fatt? S’à miss a prijà?
   
PEPPINO:         Maritëtë ha mënatë ntèrra chigliu pëtaccë ó cappéglië, ha calatë i cuapë e s’à lavatë a faccia ntà l’acquasanta!
   
CAROLINA:      Figliu méwë, kë wuajë! Kë jéttatura! Kë scagnë amma passatë!
   
               Aggë parlatë cu i muédëchë p’ì mannà i muanicòmmijë.
   
               Wuléss sapè pròprijë kë gliè succésë! Pëppiné, cuntinua a raccuntà.
   
PEPPINO:         Dòpp kë s’à lavatë a faccia…
   
CAROLINA:      Dént a l’acqua santa…. Ma nën cë stéja nisciunë?
   
PEPPINO:         Nisciunë mà!
   
               S’à wuardatë atturnë e s’è addënucchiatë nnanzë a Sant'Anna vecchia.
   
CAROLINA:     S’è miss a prijà? Wuless cagnà kélla capa fracëta kë tènë!
   
PEPPINO:        Aggë sëntutë ca parlavë fòrt e dicéjë:
   
             “Sant’Anna mia, tu ca purë fémmënë si statë,
   
              tu a cunusciutë i munn!
   
   Jì të faccë na cróna d’òrë,
   
              si më scatinë da Fauciònä,
   
              të prummétt na fèsta ròssa
   
              si nën më faje pë jéssa pruwà cchiù a scòss!
   
              I ciatë o Fauciònä dént ó cërëvèll
   
              më vatt cumë a tanta martéglië!
   
CAROLINA:    E bravë a chigliu sbrëwugnatë!
   
             S’è miss cu Fauciònä, ka, ó tutt ó fémmënë, è a cchiù lazzarònä.
   
             Ma tu cumë a fattë pë t’arricurdà a struffètt?
   
PEPPINO:       Mà, l’à ditt na sittantinë ó wòtë, cumë fajë tu, quann dicë i rusarijë o quinëcë pòst, e sfutt a mmé ca nën më në tènë!
   
CAROLINA:    Zitt…, scrëditatë!
   
             E pò, addù è ghiutë patëtë?
   
PEPPINO:       Papà, quann è sciutë d’à chiesa, s’è assëttatë sótt a na piant.
   
CAROLINA:    E pò?
   
PEPPINO:       E…pò s’à datë na bòtta nfrónt, cumë si s’avéss wulutë spaccà a chirichiòkkëlë!
   
             Pò s’è ghiauzat!
   
             Jì më crëdéija: mó torna a casë e cerca përdònë a mammà!
   
CAROLINA:   Invécë?
   
PEPPINO:      Invécë!... dritt cu Fauciònä!
   
CAROLINA:   E k’à vist?
   
PEPPINO:      Sèmp annascusë, ohi mà, ca saccë fa i cuarbinérë, aggë vistë e aggia sëntutë tutt còsë.
   
            Fauciòna së glià strint ncòpp i muantëllètt!
   
            I sbattéja, i scinciglijavë!
   
            I déja pójnë ncapë
   
            I tiravë o wurécchie e i dicéja na brutta paròlë!
   
            A me më mënija a nnërëvatura, më paréja ó vëdé i San Carlinë, insómmë ó mariunètt! L’òpëra dei pupi!
   
            Mà! Fauciònä glià fatt a fatturë!
   
CAROLINA:  Pòvëra a mmé, ma kë aggia fa? Agg’accidë a Fauciònä, i kë su na fémmënë o chiésë?
   
PEPPINO:     Né mà, wuò jì ngalèrë, e pò, nën è colpa o Fauciònä, è ó jss ca cë và!
   
CAROLINA:  Kë scórn! Cumë s’adda fa, cë stà sòrdëta! (tua sorella) E si a ggènt sapë ca patëtë è accussì svërgugnatë quagliu gióvënë cë s’accòst cchiù?
   
PEPPINO:     Mà, ó késsë ntë préòccupà!
   
           Aggë vist a Trësinèlla k’à faccia ó na ciaula cu nu pigliëruss!
   
CAROLINA:  A vist! E pëcché chiss nën s’è prësëntatë ntà casë?
   
           Wattròwë ó mmalë nfórmë! I nciucë!
   
           Pëppiné… vist ca si accussì ntilliggènt, më sajë dicë c’aggia fa?
   
CAROLINA:  Kë dicë? Mó chiamë a cummarä Bëllònja!
   
PEPPINO:     eh!...eh! kë jata crósta ó casë punt!
   
           Kélla subbëtë dicë: “Su ócchjë trist” e së mett a ngiarmà!
   
           Jì t’à wuòglië jì a chiamà….ma nën wuòglië stà prësènt!
   
TELA  
   
CAROLINA: INIZIA A SFACCENDARE, INTANTO ENTRA PASQUALE: SENZA PARLARE E SIEDE. CAROLINA: FA FINTA DI NON VEDERLO MA SI INNERVOSISCE.
   
   
ATTO III
   
SCENA I
   
   
CAROLINA:  SFACCENDA.
   
PASQUALE:  STA SEDUTO OZIOSO E DEBOSCIATO.
   
APOLLONIA E’ ARZILLA.
   
BËLLONIA:       (entra, alzando le mano allarmata)
   
                              Cumma Caruglì, m’à fatt chiamà?
   
                              Aggë curt ó prèss! Ma k’è succésë?
   
CAROLINA:       Cummà è p’ì fuatt ó stu bbégliu signórë! Nën saccë si t’aggia spiegà!
   
BËLLONIA:       Nò cummà, statë mmókk a tutta a ggènt!
   
                              I fuatt è gliurcë…gliurcë!....gliurcë!!
   
CAROLINA:      (al marito): Sént disgrazzijatë…
   
                              È nu fatt gliurc! Quanta wòtë è gliurcë, né cummà?
   
BËLLONIA:       Oh, abbast k’ó dicë tre wòtë; ma fuss lóngh cumë a nu rusarijë!
   
CAROLINA       (al marito): Mittëtë scórn cà ténë pur na figlia!
   
BËLLONIA:       Cumpà Pascà, ma më parë kë të në strafutt; nën dicë né arr, né isc.
   
PASQUALE:      Cumma Bëllò, mó të cë mitt pur tu!
   
                              I nën tèngh mank a fòrz ó parlà…tengh suglië nu chiówë nfrónt, just mmèzë a còccia (fa il gesto).
   
BËLLONIA:       Ah, cumpa Pascà, cu chi t’à miss!
   
CAROLINA:      Cummà kë dicë? Uh Patratèrn! Sicché…si së mëttèja cu n’ata jija bbónë…!
   
BËLLONIA:       Cummà n’abbià a capì stórt!
   
                             Aggë suglië wulutë dicë ka una mèglië nnà putèja truwà.
   
PASQUALE:      Su nu caglijòta…aggia jèss accisë (gridando) luwatëmë stu chiówë a ncapë!
   
                             Sta mòrza kë m’atturcina ó wujèll!
   
CAROLINA:      Ah! (si percuote) gl’aggë fatt bënëdicë!
   
                             Gl’aggë purtatë cu chigliu munacónë kë lèvë i spirdë
   
BËLLONIA:      Embè…nnè succésë niènt?
   
CAROLINA:      No! Pascalë së turcéja; së surinavë pë tèrr.
   
                             Niènt! Nën cià pututë né acquasanta, né crucëfiss!
   
BËLLONIA:       Oh cumpà…! N’aggë vist scaudaturë, ma majë cumë a tówa!
   
                             Cummà….allora i mònëchë s’arrënnutë?
   
CAROLINA:      Chigliu puréglië m’à ditt:
   
                             Sént! Ccà, nën së tratta ó nu diaurë mascuglië, ma ó na diaura fèmmëna: e pà fa fujì, gl’avèss dicë cèrtI scarafunë ca nën pòzz dicë!
   
BËLLONIA:      Cummà, allora si m’à mannatë a chiamà è cèrt pë vëdè kéll kë saccë fa jì!
   
                             Cumpà Pascà cchiù d’ù cótë d’ócchjë nën të pòzz fa!
   
CAROLINA:      Nirë ci facéss!
   
BËLLONIA:       Cummà e basta mó! Chiuttòst piglia nu piatt cupë cu l’acqua e i buicchiérë cu l’óglië!
   
                             Cumpà, tu t’àddënucchià e tu cummà glià tëné prëmutë i puijatt ncapë.
   
PASQUALE:      Cummà nën cià faccë a sta férm! Téngh n’artétëca kë më tira là…là!
   
BËLLONIA:       Allora sai k’à fa? Méntr të faccë i cutë d’ócchjë, rattët cu tutt e ddójë ó manë ncoppa a tripp!
   
CAROLINA:      Cummà…e si pigliass i puisaturë d’ù salë e gl’arradducèss i cuapë móglië cumë a nu cugliummëglië munsignórë?
   
PASQUALE:      Sèmp…mazzatë…sèmp taccaratë (lamentoso)
   
BËLLONIA:       Cummà…basta…mó è tròpp. Famm fa!
   
CAROLINA:  RECA IL PIATTO CON L’ACQUA E IL BICCHIERE CON L’OLIO.
   
BËLLONIA:       T’arricòrd, cumpa Pascà. (in ginocchio)! Cummà tu tenë prëmutë i puijatt fòrt!
   
PASQUALE:      Ah! E cumë prèmë!
   
BËLLONIA:       Zitt…zitt!
   
ALZA LE BRACCIA IN FORMA SACERDOTALE! DECLAMA L’ODE ALL’OLIO E PRONUNCIA LA FORMULA.
   
                        “Oglië ca nën sèrvë suglië p’à nzalata;
   
                         óglië kë nën sì bon suglië a fa a frittatë;
   
                         óglië kë sciòglië ògni còsa arruzzënita;
   
                         óglië k’à a l’anima dajë a saluta
   
                         a chi pë chigliatu munn adda partì
   
                         fa cumë cumann jì:
   
                         lèva gl’ócchjë trist da Pascalë
   
                         fagglië turnà nzé e naturalë
   
                         lèvëglië a fattura kë glià cumbinatë
   
                         Fauciònä, këlla scurnacchiata.
   
PASQUALE:      Cummà m’aggia rattà ancora?
   
BËLLONIA:       Sèmp, fin a quann nën facc cadè ó góccë
   
                             Ma mó m’à sdòta, avess accumincià da capë!
   
CAROLINA:      Pë gl’amórë ó Ddijë! Si arrivata “a këlla scurnacchiata”
   
BËLLONIA:       (intinge il dito per far cadere la goccia) késsa è pë gl’ócchjë mancinë…e këssa è pë gl’ócchjë dritt.
   
                             Cummà më dispiacë: nën è cutë d’ócchjë!
   
CAROLINA:      Cómë?!
   
BËLLONIA:       Nnò vidë kë l’óglië nën së sparéja?
   
PASQUALE:      Më pòzz jauzà? Anz, mò më jauz. I cuapë më fa cchiù malë; è sèmp chiglië i puinzérë fiss!
   
CAROLINA:      Allóra i muanicòmmijë!?
   
BËLLONIA:       No cummà, cumpa Pascalë raggióna. E’ fattura! E s’adda sfatturà.
   
                             Suglië nu mavë a pò luwà!
   
                             N’è mënutë unë da forë, ka fa miracuglië. Giròlamë cikkéglië nnë mangiavë cchiù…më tènë na llanga.
   
SCENA II
   
CAROLINA, APOLLONIA, PASQUALE E PEPPINO
   
ENTRA PEPPINO.
   
PEPPINO:        Papà cumë të sént?
   
PASQUALE:    Stóngh dént u fóchë! U fóchë! Më jard!
   
CAROLINA:    Mó i purtamë cu i Mavë! Cummà cumë së chiama?
   
BËLLONIA:     Aspetta, tènë nu nomë curijusë. Së chiama Bakklarà e ha miss i studijë nnanz Santë Nìcòla.
   
PEPPINO:       Attenta mà, nën i chiamà Baccalà, kë tu cë pó capità.
   
CAROLINA:    Ma tu nën cë vénë?
   
PEPPINO:       No, jì nën cë crévë a stë fëssarijë…e pò sicurë më scapp a risä.
   
                           Chiuttòst t’aggia dicë: “Attenta a Trësinèlla!”
   
CAROLINA:    Pëcché, kë fa? Këlla è na bbòna wuagliòna!
   
PEPPINO:       Sta pittatë e ncannaccaratë! E ména vasë a ògni giówënë kë passa… ohi mà, tu a prutéggë… jì a dónghë, pëcché nën wuòglië jèssë sfëttutë da i cumpagn: “Sòrda accussì e gl’atë appréss”!
   
BËLLONIA:     Ma nò Pëppì, këlla pazzéja,..oggë è carnuwalë!
   
PEPPINO:       Nò cummà, më dikënë i cumpagnë:
   
                                       “Sòrda è fucarèlla…nën cë lassa a nisciun!”
   
CAROLINA:   E c’aggia dicë: “Cauglië è figlië a vrókkëglië”
   
PASQUALE:   Caruglì…tèngh a frèvë…tèngh a frèvë!
   
PEPPINO:       Papà këssa è mattija!
   
   
   
   
ATTO IV
   
BOTTEGA DEL MAGO BAC’LARA, ARREDATA COI SEGNI DELLA MAGIA E UN TAVOLO A CENTRO. IL SUO VESTIMENTO STA ORIENTALEGGIANTE, COME PURE QUELLO DEL SUO ASSISTENTE ANGI’. LA PARLATURA DEL MAGO E DELL’ASSISTENTE SI DISCOSTERA’ DAL MODULO CERRETESE, COSI’ PURE, SIA PURE LIEVEMENTE, PER COERENZA SCENICA, QUELLA DEGLI ALTRI.
   
 
SCENA I
   
   
ANGI’:  (imbonitore) CAROLINA, APOLLONIA, MAGO.
   
ANGI’:  (imbonisce)
   
         A vui ca site scunucchiatë!
   
         A chi fann male le spalle pe le taccarate de la mugliera!
   
         A chi nu pote digerirë la pasta e fasule!
   
         A chi nu ave sorta a lu ioco!
   
         A chi venë lu pruritë pe tutte li carnë
   
         A chi se sonna, sonna sempe li diavuli!
   
         A chi soffre li duluri de l’amore!
   
         A chi tenë la capa ciuruta de cornecchia!
   
         A chi tene attaccata la vuluntà!
   
         A chi glià passata la voglia de faticà!
   
         A tuttë chillë cà nu vonnë paià li tasse!
   
         Lu Mago Bakklarà scioglie ognë fattura;
   
         leva ogni sorta de jettatura!
   
         Issë scioglie sulamente!
   
         Nun’attacca, pëcché vò bene a tutta la gente!
   
ENTRANO CAROLINA E APOLLONIA.
   
ANGI’:                 Trasite! Signore afflitte e scunsulate! De kë së tratta!
   
BËLLONIA:       Wulèmë i muavë!
   
ANGI’:                 (a CAROLINA) Pure vuia? Kë ve fa male? Kë v’à ghiuto stuorto?
   
CAROLINA:       A nujë niènt. Mënimë pë Pascalë.
   
                       Ma i muavë ncë stà??
   
ANGI’:                 Sta dentro a lo studio; sta piglianno forza ncoppa a la palla magica.
   
                       Comunque assettateve e facimo la skëda!
   
                       (prende carta e penna)
   
                       E kë se tratta?
   
CAROLINA:      Só tratta ó maritëmë Pascalë!
   
ANGI’:                Pëcché nu l’avito purtato?
   
CAROLINA:      Nn’à wulutë mënì, pëcché ha paura!
   
ANGI’:                Kë tènë Pascalë?
   
BËLLONIA:      Fauciònä glià fatt a fattura!
   
ANGI’:                basta accussì…lu mago deve sfatturarë in telematico, cioè a distanza.
   
ANGI’ RITORNA CON IL MAGO. LE DUE DONNE SONO SEDUTE.
   
MAGO:              (rivolto a CAROLINA:) signora mia bella, vécò ncapa a vuia cchiù corna ca ntà nu canistro de ciammètte!
   
CAROLINA:     Jì nën ó vevë
   
MAGO:            Vuie nun le vedite, pëcché tenite l’uocchie nfilate de prusutto. Ma io le veco; sinnò kë magu sono? Signora le vostre cornecchie sono lucidë 
  lucidë, come si fussëro state ugnute cu l’ogglio. Saccë ca Pascalë è affatturato. Belzebù, tu chë si padronë d’e moskë! Commë a moskë le lingue së sò sfrënatë attuornë a Caruglinë. Caruglì ncapë a tè, comm a na cupola stà una femmëna cu doie provële tostë cumë a ddóie campanë ca të sonanë nfront!
   
CAROLINA:    Maruménë, këst è Fauciònä.
   
BËLLONIA:     Cummà kë t’aggia ditt? I muavë t’addivinë purë i piglië ca unë tènë!
   
MAGO:             Zitt, nun parlatë. Veco la casa dë Caruglina, addò mancu lë moskë së ponno saziare: pertikë senza lë prësottë, senza  nnoglie e sasicce. Parë 
   addaverë la casa dë SantëAnna. Veco n’ommë distruttë, sturdutë ca uarda ncelo cu gl’uocchie ndurzatë ca suspira e chiagnë pë na femmëna ca glià fatt atturcinà le vëtella dint a la panza.
   
CAROLINA:    Cummà chist è i ritratt ó Pascalë: nfëssut e scurnacchijatë!
   
MAGO:             Nun rumpetë lu fluido de l’arte mia cu li chiacchierë vacantë. Stu Cristë sta nfaccia a la Croce e cerca d’alluntanà këlla cupola nera ca lu 
   tene sottë pressionë comma a nu cuperchie dë chiummo ca lu stregnë a lu cuollë cumë a na serpë, na serpa cumë a këlle kë më pastora le cosse de li vackë pë zucà lu latte da le poppe.
   
                    Ma lu mago Bakklarà, cum a nu canë ca spastora, asciogliarrà chigliu povërë cristë da lë catenë dë la malafemmën!
   
CAROLINA:    Pascalë mévë kë dannazzijónë ca tènë ncóglië! Minu malë ca t’à pigliast suglië cu i pórk quann i mazzucchijast cu nu martéglië.
   
BËLLONIA:    Majéstr, Pascalë s’è arraddutt nu mamòzzijë ca nn’accocchia; a wuòglië a farëglië i cut d’ócchjë… chiglië tënéjë ncóglió nò a mmidija ma i 
   ncuantésëmë dë na purcèllë nfuijatë!
   
MAGO:             Ah…vuie sitë occhiarola, nën simmë culleghë, pëcchè la mia è artë e scienza, lu malocchio nun c’entra.
   
       Veco duie uagliunë ca së so cercatë, ca së so azzëccatë, ca së sò strittë a lu sonë dë glë arganettë, ca së so ncëppunatë  anima e corë, ma mó sta catenë dë corë è statë spëzzatë! chillu cristë, Pascalë, sta dint a a gli ranfë dë Fauciònä kë vedë Caruglina mponta a la scuppetta. Èkk perché glià datë këlla scaudatura cu la fattura. Fauciònä, ca purë tenë ommënë cchiù arzillë e fucus… chi të và a ncatënà suglië pë nu sfizie, pë fa sfreggë a Caruglinë ca jè casë, chies, gallin? Nu cosë ammusciatë e bruttë.
   
CAROLINA:    Ména mò, brutt nën’è !
   
BËLLONIA:     Ma mank bbéglië, cummà! Tu t’ì pigliast p’à rròbb!
   
MAGO:             Per Belzebù, kë vë mettite a fare appiccikë dentrë a lu studiu miu! Cercàmë piuttost de liberà a Pascalë. Dicite: la cupola Fauciònä è pettacchiuta? Sta, pë lu riesto, bona apparicchiata?
   
CAROLINA:    hmmmm!
   
BËLLONIA:     Cummà, Fauciònä è nu pézz d’artiglieria!
   
MAGO:             Bene, eccu spiegato le provëlë tostë, forza de Fauciònä, cumë gli capigli eranë a forza dë Sansonë, ma lu magë Bakklarà ponë rimedie a tuttë gli malë!
   
                    Angì, porta la pupazza, këlla cu li tre pallunë, due pe gli zampognë dë lu piettë e unë pë lu tafanarie.
   
ANGI’ RIENTRA RECANDO LA PUPA COME DESCRITTA.
   
ANGI’:       Ecco Fauciònä diventata pupazza. Vuie rimanitë assëttatë.
   
MAGO:      (solleva la pupa)
   
                     Oh! Fauciònä, pë gli manë de lu magu Bakklarà
   
                     Përdarraie tuttë stà rrobba cà:
   
                     gli doie zampogne e gliu tummulo du lu tafanario
   
                     e Pascalë sarrà scatënatë!
   
                     Doppë kë aie përdutë lu senatu e lu tribbunal!
   
                     Ai voglia dë mettërtë pezze annanzë e addreto
   
                     Suglië schifë faciarraie.
   
                     Pur gliatë uommënë ca tien attaccatë
   
                     sarrann libberatë.
   
                     Chistë è lu premio kë të dà pë të fa crëpà
   
                    lu magu Bakklarà.
   
ANGI’:        Maestrë aggia i a pigliarë a sërrenga spertusante?
   
MAGO:       Non ancora, e voi signora, zitta! E cu la capa calata!
   
IL MAGO ALZA IN ALTO LA PUPA E DECLAMA.
   
                     Oi pupazza kë mo si Fauciònä,
   
                     tra le mani mèjë mo stai bona!
   
                     I mò të tirë gli capilli
   
                     e ncapa sentarrai gli spilli.
   
                     A l’ati partë aspetta nu mumentë
   
                     kë Angì porta lu strumentë!
   
ENTRA ANGI’ CON UNA SIRINGA SPROPOSITATA! LA PORGE AL MAGO
   
ANGI’:        Maestrë eccu la serrenga spertusantë!
   
                     Commë farrannë la botta li palluni, tutti, purë vuia signor, sempë cu la capa calatë avitë alluccà: uh! kë felicità!
   
MAGO:       Facite come ha ditto il mio aiuto.
   
                     Serrenga kë lievë lu malë da Pascalë fa lu duver toio!
   
                     E uno (trac) uh! Kë felicità!
   
                     E doie (trac) uh! Kë felicità!
   
                     E trie (trac) uh! Kë felicità!
   
                     Fauciònä a nu stracciu è ridutta,
   
                     a Pascalë la forza è risurta!
   
                     Signore, l’opëra mia è fërnuta.
   
CAROLINA E BËLLONIA FANNO PER ANDARSENE.
   
INSIEME:  Arrivederci e grazie
   
ANGI’:            Nu mumènt, addò iate! Cacciatë duiciento cucozze!
   
CAROLINA:  Accussì carë vë pigliatë?
   
ANGI’:            Signò, l’operazione è avvenuta in telematico, a distanza, e costa de cchiù.
   
CAROLINA PAGA, IRROMPE PEPPINO
   
PEPPINO:      Mà, cummà, kë gioia!
   
                         Papà s’è libbératë, è gghiutë cu Fauciònä e glià fatt na rótta d’òssa, l’à próprijë takkërijatë!
   
                         Méntr dagliéjë aggliuccavë: nt’abbastavë kéllë k’à fatt a mmé, të l’à pigliatë pur cu figliëma Trësinèlla.
   
CAROLINA:  Kijautë è succésë?
   
BËLLONIA:  Cummà, arrà fatt a fatturë purë a Trësinèlla.
   
CAROLINA: (rivolta a Peppino) e kë dicëja Fauciònä?
   
PEPPINO:     Aggliuccavë: aggë përdutë kéllë kë më jèra cchiù carë.
   
BËLLONIA:  Së capiscë, cë l’à luwatë i muavë!
   
ANGI’:            Lu maestrë në sbaglia maie!
   
CAROLINA:  (rivolta a Peppino) ma kë cë trasë mò Trësinèlla?
   
PEPPINO:      Mà, Fauciònä, chiagnéja e dicéja…
   
BËLLONIA:   Kë dicéja?
   
PEPPINO:      Dicéja: Pascà! Kélla svërgugnatë o Trësinèlla së në è fijutë cu i fuiglië mijë bbéglië!
   
CAROLINA:   Ma pò jèss?
   
BËLLONIA:    Jì nën cë crévë!
   
ANGI’:             Chist è n’atu fatt!
   
CAROLINA:   Ma è vèrë a mammà?
   
PEPPINO:       Sinë è vèrë! Papà s’è miss a fujì cumë a nu fruglië p’acchiappà i ddujë fuggiaschë! Ma jì nnë m’aggia ammuwinatë, anzë aggë rimast cuntént a vëdè a fòrz ó papà!
   
BËLLONIA:    Cosë majë vist e majë sëntutë. Ma a tté Pëppiné ntë dispiacë pë sòrdëta Trësinèlla?
   
CAROLINA:    Nu wuajë appress a n’atë!
   
PEPPINO:       Mà, i fuiglië ó Fauciònä è nu bbónë wagliónë, e pò Trësinèlla, të l’aggia sèmp ditt, nën t’accattà pë bbòna, kélla è fucarèllë.
   
ANGI’:              Ma kë sò sti discussioni? Ca u studiu s’adda chiudere!
   
BËLLONIA:    Mò ccà è succésë n’atu fatt.
   
ANGI’:              Allora nu mumentë, quand chiamo lu maestrë su sti fatti nuovë, vuie stat quietë quietë. ESCE.
   
CAROLINA:    Cummà avéss caccia ati sòld?
   
BËLLONIA:     Nën cë crédë, dducént cucózz stà bbónë pajatë!
   
PEPPINO:        Ma jammëcénn! Nn’ò damë rètt.
   
TORNA ANGI’ CON IL MAGO.
   
MAGO:              Kë atë è statë succesë? Ccà së venë pë nu cunsultë pë vota, mò avimë sbrugliatë na matassa… lu riestë natà votà.
   
                            Angì nun të spruponnë!
   
                            Basta, la pupazza è crëpatë e Pascalë è turnatë nurmal
   
ANGI’:               Felicità, lu maestrë dicë. Avitë sentutë?
   
                            Turnatë a casë, Pascalë sarà bbónë maritë! Fauciònä s’è rassignatë! Trësinella è cuntenta!
   
IRROMPONO PAQUALE E PIETRO. PASQUALE ARRIVERA’ GRIDANDO IL NOME DI CAROLINA.
   
PASQUALE:      Caruglina mia bella, finalmente t’aggia truwatë!
   
                             Vévë suglië gl’ócchjë tójë, suglië tu si a mugliéra mia!
   
                             Evviva i muavë! Addò sta! Facétëmiglië abbraccià!
   
PIETRO:            Purë jì su cuntént, commà Caruglì!
   
PASQUALE:      Cómpà Piè, si aspettavë a duttòra tówa…! Cà pò si luwavë sugliamènt ó jènk a dént i cuapë d’à ggènt!
   
                             E purë tu cummarë ócchiarò: l’óglië stipatéllë p’à nzalatë.
   
                             Caruglì cumë të pòzz ringrazijà?
   
                             A tënutë i cuapë tóst e a statë capacë a ffarëmë passà bbónë!
   
CAROLINA:      Pascà ringrazia Sant’Antònijë ca nt’aggë fatt i cuapë cumë a na pacchëtèlla!
   
                             E pëcché? Pëcché sta scema t’à wulutë bbènë!
   
BELLONIA:       Ména mó cummà, nn’accumincià d’accapë!
   
PASQUALE:      Ha raggiónë a cummarë, òggë ciamma suglië mbrijacà!
   
ANGÌ :                   Zittite, mavu parla!
   
MAGO:                Nnanzë alla mia magia
   
                              fënisc ogni malia!
   
                              Io libero da ogni male
   
                              lë femmënë e pur Pascalë!
   
                              L’ammore è na ciamma ridente
   
                              ca pò fottër a chi nën tëmènt!
   
                              Ma si l’ammore è sul dë corë
   
                               a nisciunë porta nu dulorë!
   
                               A Pascalë e Caruglina felicità!
   
                               Iatëvenne mò c’aggia kë fà!
   
PASQUALE:  Caruglì so proprie cuntentë!
 (A CAROLINA)  
   
CORO TUTTI INSIEME:

  

  Pure noi siamo contenti, se ankë lo spettabile pubblico è rimasto contento!
   
                               V’è piaciutë o nnë v’è piaciutë, i spëttacuglië è fënutë!